Wat is stress?

Wat is stress? Stress betekent dat er spanning is (geestelijk en/of lichamelijk). Normaal gesproken is spanning aanwezig bij spannende of emotionele gebeurtenissen. Door de spanning komt het stresshormoon vrij.

Dit stresshormoon (cortisol) zorgt ervoor dat je de gebeurtenis aankan: je kunt je beter concentreren en focussen. Stress op zichzelf is niet goed of slecht, het is noodzakelijk voor de overleving. Stresshormoon helpt jouw lichaam dus om een stress-moment aan te kunnen. De effecten zijn:

  • Hart gaat sneller kloppen
  • Versnelde ademhaling
  • Bloed wordt anders verdeeld: gaat vooral naar hersenen, spieren en hart
  • Bleek gezicht
  • Koude handen
  • Gespannen spieren
  • Zweten
  • Spijsvertering gaat op een laag pitje
Wat is stress?

Vechten of vluchten

Stel dat je in gevaar bent of gewond raakt. Dan zorgt dit stresssysteem ervoor dat het bloed vooral naar belangrijke organen zoals hersenen, spieren en het hart stroomt. Je hersenen worden extreem alert en komen in een vlucht- of vechtstand. Je spieren raken beter doorbloed waardoor je sneller kan rennen. Ook zorgt het stresssysteem ervoor dat je hart sneller gaat kloppen en dat je sneller gaat ademen. Zonder het stresssysteem zou je lichaam niet anders reageren bij gevaar of een verwonding. Je zou dan niet snel kunnen wegrennen, omdat je spieren niet goed genoeg doorbloed zijn. Je hart zou niet snel genoeg kloppen en je zou niet genoeg zuurstof hebben.

Na het stress-moment verdwijnt de spanning en wordt het stressniveau weer normaal. Het tempo van de ademhaling en de hartslag wordt normaal. De stresshormonen verdwijnen uit het bloed.

Wanneer je geen stress hebt, voel je je goed. Je slaapt goed, staat uitgerust op en piekert niet. Je voelt je rustig en kalm, neemt de tijd om je taken uit te voeren en hebt oog voor wat er om je heen gebeurt. In je vrije tijd neem je de tijd voor leuke dingen en je geniet hier ook van. Je spreekt af met vrienden. Wanneer er iets mis gaat, vind je snel de balans weer. Je kunt veel aan en zit lekker in je vel.

Stress bij spannende of emotionele gebeurtenissen

Het lichaam reageert snel bij stressvolle momenten of emotionele gebeurtenissen. Denk aan:

  • Presentatie geven
  • Naar de dokter gaan
  • Moeilijk (telefoon)gesprek voeren
  • Sollicitatiegesprek voeren
  • Een (bijna-)ongeluk
  • Erg schrikken
  • Ruzie

Voor een sollicitatiegesprek voel je zenuwachtig. Je voelt je hart in je hals kloppen, en je handen worden klam van het zweet. Soms heb je ook buikpijn, omdat je spijsvertering op een laag pitje gaat. Na afloop van het sollicitatiegesprek verdwijnen deze symptomen al snel. Deze stress die je hier voelt is dan ook helemaal niet erg, het kan je zelfs helpen omdat je dan net iets meer gefocust bent. Als je teveel stress krijgt dan kun je daar wel last van krijgen, denk bijvoorbeeld aan het krijgen van een black-out of een paniekaanval.

Druk bij stress

Wanneer je stress hebt, voel je druk (lichamelijk en geestelijk). Je kunt druk voelen op je hoofd, op je ogen, op je schouders.

Je hebt het gevoel dat je:

  • het allemaal maar net aankan
  • goed moet opletten
  • sneller moet werken
  • niet kunt rusten
  • opgejaagd wordt door jezelf
  • veel verantwoordelijkheden hebt

Langdurige chronische stress

Wanneer stress niet overgaat, blijft je lichaam stresshormoon aanmaken. Je slaapt slecht, piekert veel, bent snel afgeleid en vergeet ook dingen. Hierdoor krijg je nog meer stress. Je hebt het druk, en spreekt niet af met vrienden. Je neemt geen tijd voor leuke dingen, omdat je het gevoel dat er nog van alles moet gebeuren. Alles gaat gehaast en je neemt niet de tijd om taken uit te voeren. Je maakt meer fouten. Kritiek raakt je meer dan anders en je wordt snel emotioneel. Lees hierover op onze pagina over chronische stress. Het is belangrijk om goed met stress om te gaan. Uiteindelijk kan chronische stress ervoor zorgen dat je overspannen raakt of zelfs burn-out.

Meest gelezen

Vraag de dr.

Nieuwsbrief

informatie stress betrouwbaar

Weg met stress, wijzer door informatie op maat 

Betrouwbare informatie over stress, geschikt voor jouw situatie