Spanningshoofdpijn

96% van de Nederlanders heeft wel eens hoofdpijn. Het is een van de meest voorkomende klachten waarmee mensen zich melden bij een huisarts of neuroloog. Heb jij een drukkende knellende hoofdpijn aan beide kanten van je hoofd? Het gevoel dat iemand je een te strakke helm heeft opgezet? Grote kans dat je last hebt van spanningshoofdpijn.

In onderstaande artikel lees je over:

  • Wat spanningshoofdpijn is
  • De oorzaak van spanningshoofdpijn
  • De kenmerken van spanningshoofdpijn
  • De soorten spanningshoofdpijn
  • Behandeling van spanningshoofdpijn.
spanningshoofdpijn

Wat is spanningshoofdpijn

Als mensen zeggen dat ze hoofdpijn hebben, dan bedoelen zij over het algemeen de meest voorkomende vorm van hoofdpijn; spanningshoofdpijn. Deze hoofdpijn wordt toegeschreven aan spanning van de spieren in het gezicht en/of nek en schouders. Bij spanningshoofdpijn heb je een drukkende doffe pijn aan beide kanten van je hoofd, waardoor je het gevoel hebt een te strakke helm op te hebben.

Deze spanningshoofdpijn kan zich ook uiten door pijn en/of stijfheid in de nek en schouders. Bijna de helft van de volwassenen heeft in het afgelopen jaar deze vorm van hoofdpijn gehad, gelukkig was voor het merendeel de hoofdpijn kort van duur en relatief mild. Je kunt dan ook vaak wel je gewone bezigheden voortzetten (werken, studeren etc.). Er is dan ook geen sprake  van extreme pijnen, zoals bij clusterhoofdpijn of sommige vormen van migraine, die een grote impact kunnen hebben op het functioneren.

Zowel mannen als vrouwen kunnen last hebben van spanningshoofdpijn, maar het komt vaker voor bij vrouwen (ongeveer twee keer zoveel). Ook kinderen en tieners kunnen last hebben van spanningshoofdpijn, een groot deel heeft al voor het 15e levensjaar een keer last gehad van deze vorm van hoofdpijn.

De oorzaak van spanningshoofdpijn

Wat precies spanningshoofdpijn veroorzaakt is nog onbekend. Wel zijn er sterke vermoedens, maar deze zijn nog niet bewezen. De naam spanningshoofdpijn suggereert dat de hoofdpijn wordt veroorzaakt door (psychische) spanningen. Alhoewel dit waarschijnlijk een grote rol speelt, zijn er meerdere oorzaken die kunnen bijdragen aan spanningshoofdpijnen.

  • Stress
  • Overbelasting (teveel hooi op de vork nemen)
  • Lichamelijke inspanning
  • Slaapgebrek
  • Slechte houding (bijvoorbeeld een verkeerde houding achter de computer)
  • Trauma als gevolg van bijvoorbeeld een whiplash
  • Vermoeide ogen / bril niet op de juiste sterkte.
  • Oververmoeidheid
  • Angstklachten
  • Hormonen

Bij kinderen worden spanningshoofdpijnen vaak gezien als reactie op veranderingen in de sociale omgeving, bijvoorbeeld:

  • Een nieuwe broertje/zusje
  • Scheiding ouders
  • Toetsen op school
  • Worden gepest

Waarom is stress vermoedelijk een belangrijke veroorzaker van spanningshoofdpijn? Een van de verklaringen is dat je door stress de spieren aanspant, omdat je lichaam zich aan het voorbereiden is op gevaar (vecht-of-vlucht reactie). Zeker als je gedurende langere tijd stress hebt dan houdt je spanning op de spieren. De langdurige spierspanning leidt uiteindelijk tot pijn.

De kenmerken van spanningshoofdpijn

Er is geen specifieke test om spanningshoofdpijn vast te kunnen stellen. De kenmerken die bij spanningshoofdpijnen horen zijn:

  • Drukkende, doffe en constante pijn.
  • Pijn bevindt zich aan beide zijden van het hoofd.
  • Pijn kan starten op een specifiek punt, als de achterkant van het hoofd of boven de wenkbrauwen.
  • Milde tot matige pijn.
  • Pijn kan ‘uitstralen’ van of naar nek en/of schouders.
  • De pijn kan getriggerd worden door bovenstaande oorzaken.
  • De pijn wordt niet erger bij lichamelijke inspanning.

Bij spanningshoofdpijnen is er geen sprake van misselijkheid, overgeven of kloppende hoofdpijnen. Ook zijn er geen lichtflitsen of auraverschijnselen.

Soorten hoofdpijn

Er wordt een onderscheid gemaakt tussen episodische en chronische hoofdpijn. Bij episodische hoofdpijn is er geen sprake van een neurologische oorzaak. De hoofdpijn heeft een incidenteel karakter en je hebt ook niet meer dan 15 dagen per maand hoofdpijn.

Chronische hoofdpijn heb je als je meer dan 15 dagen per maand hoofdpijn hebt gedurende minimaal een half jaar. In 2/3 van de gevallen wordt chronische hoofdpijn veroorzaakt door (zelf)medicatie. Denk aan het gebruik van paracetamol meer dan 15 dagen per maand of het gebruik van triptanen (tegen migraine) meer dan 10 dagen per maand gedurende 3 maanden (bron: Farmacotherapeutisch Kompas). We noemen dit ook wel medicatieovergebruikshoofdpijn of medicatie-afhankelijke hoofdpijn.

Medicatieovergebruikshoofdpijn

Dit is dus hoofdpijn die is ontstaan of verergert door het door het dagelijks slikken van pijnstillers of triptanen (een groep van medicijnen die worden gebruikt bij migraine en clusterhoofdpijn).

Het slikken van een paracetamol kan -tijdelijk- goed helpen tegen spanningshoofdpijnen, maar als je gedurende een langere periode paracetamol tegen hoofdpijn neemt, dan kun je daar medicatieovergebruikshoofdpijn van krijgen. Dit is hoofdpijn die optreedt als je GEEN pijnstiller inneemt, en pas overgaat wanneer je weer een pijnstiller neemt. De behandeling bestaat uit het in een keer stoppen met alle pijnstillers. De eerste twee weken verergeren de klachten, om daarna te verdwijnen. De huisarts is hier nauw bij betrokken (bron: NHG standaard hoofdpijn).

Uit onderzoek blijkt dat rond de 340.000 mensen in Nederland medicatie-afhankelijke hoofdpijn hebben en dus ook chronische hoofdpijn hebben.

Behandeling van spanningshoofdpijn

Als je incidenteel een keer hoofdpijn hebt dan kan een paracetamol of ibuprofen je goed helpen (gebruiken volgens de bijsluiter). Als je regelmatig last van hebt van hoofdpijn dan is het niet verstandig om daarvoor steeds pijnstilling te gebruiken, maar kun je beter op zoek te gaan naar een geschikte behandeling. Bij de behandeling is het belangrijk eerst te achterhalen wat de spanningshoofdpijn veroorzaakt. Dat is niet altijd makkelijk, de oorzaak van spanningshoofdpijn is vaak onduidelijk. Soms ontstaat hoofdpijn zonder aanwijsbare reden en het is niet zo dat  spanningshoofdpijn altijd wordt veroorzaakt door spanning. Toch is het belangrijk dat je eerst goed op zoek gaat naar de oorzaak om gericht de hoofdpijn aan te pakken. Een aantal voorbeelden:

Heb je veel last van spanningspijn als je achter de computer zit, dan kun je eerst eens kijken naar jouw houding achter de computer. Misschien heb jij een verkeerde houding of zijn je bureaustoel of bureau te laag of te hoog. Met behulp van fysiotherapie of mensendieck oefentherapie kun je een betere houding krijgen en daarmee de spanningshoofdpijn verhelpen.

Ben je net de 40 bent gepasseerd en je merkt dat je meer moeite hebt met lezen en computerwerk dan kun je kijken of een leesbril de oplossing is (vermoeide ogen).

Slik je dagelijks pijnstillers tegen de pijn, dan zou het heel goed medicatie-afhankelijke hoofdpijn kunnen zijn.

Stress aanpakken bij spanningshoofdpijn

Er zijn aanwijzingen dat de grootste veroorzaker van spanningshoofdpijn stress is. Daarom gaan we in het vervolg van dit artikel in op hoe je beter met stress kunt omgaan, zodat ook de spanningshoofdpijn minder wordt/wordt verholpen. Op deze site staan de meest voorkomende oorzaken van stress beschreven en hoe je deze oorzaken kunt aanpakken. We maken hierbij onderscheid tussen stress die wordt veroorzaakt door de omgeving en stress die wordt veroorzaakt door jouw persoon(lijkheid) Vaak liggen een combinatie van factoren ten grondslag aan de stress. Welke van de onderstaande stressveroorzakende factoren herken jij:

Stress veroorzaakt door jouw omgeving:

Stress veroorzaakt door jouw persoon(lijkheid)

Wil je snel de pijnklachten verhelpen dan kan naast medicijnen (als paracetamol of ibuprofen) ook een hoofdhuidmassage goed helpen. Voel dan waar de spanning zit en masseer zacht de plekken waar spanning zit, vaak is dat de aanhechting van de spier en schedel. Ook kun je als je een stijve nek/schouders hebt, zachtjes de monnikskapspier masseren om een eventuele verkramping weg te masseren.

Huisarts

Wanneer is het verstandig om naar de huisarts te gaan? Ga in ieder geval naar de huisarts als:

  • Het niet lukt om de spanningshoofdpijn te verhelpen
  • Je de laatste tijd meer pijnstilling gebruikt
  • Hoofdpijn hebt door het langdurig gebruik van pijnstillers

Als voorbereiding voor je bezoek kun je alvast in kaart brengen wanneer je precies spanningshoofdpijn hebt. Als je op regelmatige basis pijnstilling gebruikt, dan is het belangrijk dit te vermelden aan de huisarts.

Meest gelezen

Vraag de dr.

Nieuwsbrief

informatie stress betrouwbaar

Weg met stress, wijzer door informatie op maat 

Betrouwbare informatie over stress, geschikt voor jouw situatie