Piekeren stoppen

Wat is piekeren en hoe kun je stoppen met piekeren? Piekeren is het denken in rondjes. Twijfelen, dubben, spijt hebben van iets en hierover nadenken. Er komt geen oplossing, geen keuze. Hierdoor blijf je denken, het leidt je ook af van wat je aan het doen bent. Het zorgt ervoor dat je geestelijk er niet bij bent. Vaak begint piekeren wanneer je in bed ligt, waardoor in slaap vallen niet lukt of je te juist te vroeg wakker wordt.

Een kleine groep mensen (2-8%) heeft erg veel last van piekeren. Als gevolg hiervan is deze groep vaak erg angstig en bezorgd. Een groter deel van de bevolking piekert geregeld. Het komt wat vaker voor bij mensen met HSP (hooggevoeligheid ), perfectionisme en faalangst. Vooral in periodes van stress of rondom belangrijke keuzes wordt gepiekerd: bij relatieproblemen, geldproblemen, wel of niet verhuizen, kiezen voor een vaste baan of voor je geluk gaan etc. Piekeren kan je uit je slaap houden, en verergert je stress. Ook wordt het lastig om je te concentreren, omdat je gedachten steeds afdwalen.

Veel mensen hebben dus echt last van piekeren en willen het liefst zo snel mogelijk stoppen met piekeren, om wat meer rust te krijgen in het hoofd. Dat piekeren veel voorkomt, blijkt ook uit hoeveel boeken er over dit onderwerp worden geschreven (en gekocht). Een voorbeeld is het populaire boek ‘The art of not giving a fuck’ van Mark Manson.

In dit artikel lees je over:

  • Het verband tussen piekeren en stress
  • Hoe je piekeren kunt herkennen
  • Handige tips tegen piekeren – stoppen met piekeren!
  • Hoe kun je op de lange termijn werken aan piekeren.
piekeren stress

Het verband tussen piekeren en stress

Door te piekeren verergert stress. En, bij stress pieker je meer. Wanneer je stress hebt, blijven je hersenen in de ‘aan’-stand staan. Dit komt door de hoge waarde van het stresshormoon cortisol in je bloed. Je hersenen blijven actief bezig, terwijl de rest van het lichaam in de ruststand staat. Piekeren ontstaat wanneer de hersenen in de actieve stand blijven staan. Omdat je meestal nadenkt over dingen waar je je zorgen over maakt, of waarover je onzeker bent, ontstaat spanning. Op deze manier veroorzaakt piekeren stress.

Piekeren verhoogt de waarde van het stresshormoon cortisol in je bloed. Door de hoge waarde van het stresshormoon cortisol is het lastig om je goed te concentreren tijdens het piekeren. Je raakt de draad van je gedachtegang kwijt en begint weer opnieuw. Het lukt niet om een keuze of een beslissing te maken.

Vaak krijg je stress wanneer je in een drukke periode zit. In zo’n drukke periode komt er veel op je af en is het ook moeilijk om alles onder controle te houden. Je vergeet sneller dingen, en je bent sneller geïrriteerd. Dat kan ’s avonds in bed tot piekeren leiden. Je denkt na over de dag en wat er niet goed liep. Je gaat piekeren of je anders had moeten reageren, of iets beter had moeten doen. Door het piekeren kun je sneller last hebben van onderstaande emoties:

  • angstig
  • verdrietig
  • moedeloos
  • ongemotiveerd
  • onzeker
  • laag zelfvertrouwen

Piekeren herkennen

Bij piekeren beginnen de gedachten vaak zo:

  • wat heb ik een spijt van ….
  • ik weet niet wat ik moet doen? …
  • waarom deed diegene nou zo ?…
  • ik kan geen keuze maken, wat als ik de verkeerde keuze maak? …
  • waarom zeg ik nou altijd het verkeerde …
  • ik ben het overzicht helemaal kwijt …
  • had ik maar ….
  • ik zit er helemaal doorheen en het is allemaal te veel …

Je spreekt van piekeren wanneer er geen afsluitende gedachte is. Met afsluitende gedachten wordt bedoeld dat je een keuze maakt, of een beslissing neemt, over waar je over piekert:

  • wat heb ik een spijt van ….  op dat moment was dat de beste keuze, nu ga ik er het beste van maken
  • ik weet niet wat ik moet doen? …  ik kies voor optie 1
  • waarom deed diegene nou zo? …  diegene had zijn dag niet  / ik was inderdaad stom bezig
  • ik kan geen keuze maken, wat als ik de verkeerde keuze maak? … met de kennis die ik nu heb, kies ik optie 1
  • waarom zeg ik nou altijd het verkeerde … ik ga een boek lezen over sociale vaardigheden
  • ik ben het overzicht helemaal kwijt … zet het allemaal op een rijtje. 1 werk, 2 relatie 3 vrienden etc.
  • had ik maar ….  met de informatie die ik toen had, was dit de beste keuze.
  • ik zit er helemaal doorheen en het is allemaal te veel …  ik heb teveel stress, morgen meld ik mij ziek en zeg mijn afspraken af

Het ontbreken van een afsluitende gedachte betekent dat je blijft doordenken over het probleem.

Tips tegen piekeren

Piekeren kun je stoppen door jezelf af te leiden, zaken op te schrijven tijdens piekeren en door je stress te verminderen.

1. Afleiding

Opruimen, lezen, spannende serie kijken, koken, wandelen, fietsen, was opvouwen, strijken, sporten. Kies je geliefde afleidingstechniek om je af te leiden van het gepieker. Je doorbreekt hiermee de cirkel en komt los van waarover je piekert. Vaak helpt het als je iets fysieks doet.

2. Opschrijven

Parkeer datgene waar je over piekert. Je kunt dit doen door bijvoorbeeld je gedachten op te schrijven en te ordenen. Je krijgt zo meer overzicht en het is uit je gedachten. Dat je er iets mee hebt gedaan helpt al tegen het piekeren. Daarnaast zul je door het schrijven je gedachten meer kunnen ordenen en daardoor krijg je meer overzicht en het gevoel van controle. En, wanneer je het terugleest, bedenk je soms dat het niet zo erg is als dat je dacht. Maak een to-do lijstje zodat je niks kunt vergeten. Dit helpt veel gepieker in de nacht. Mocht je in bed toch piekeren over een onderwerp, of iets dat je nog moet doen, typ het dan in op je telefoon en mail het naar jezelf. Je weet dan dat je het niet vergeet en dat helpt tegen piekeren.

3. Stress verminderen

Door stress te verminderen en beter om te gaan met stress, kun je het gepieker verminderen. Dus lees de informatie over stress op deze site en lees de pagina’s over stress door persoonlijkheid:

of stress door jouw situatie en omgeving:

Hoe kun je op de lange termijn werken aan piekeren

De  bovenstaande tips gaan je zeker helpen om op korte termijn het piekeren aan te pakken.

Wanneer piekeren echt een groot probleem is voor jou, dan is het verstandig om ook de oorzaken van het piekeren aan te pakken. Dit kun je doen door professionele hulp in te schakelen of bijvoorbeeld een online cursus te volgen. Een voorbeeld is de cursus die is ontwikkeld door prof. Ad Kerkhof (hoogleraar klinische psychologie aan de Vrije Universiteit)

Stop met piekeren, van Psychologie Magazine, 75 euro.

Je zult dus moeten investeren, zowel in tijd als geld, maar als dit je helpt bij het tegengaan van piekeren dan is dat het zeker waard.

Meest gelezen

Vraag de dr.

Meest gelezen

Vraag de dr.

Nieuwsbrief

informatie stress betrouwbaar

Weg met stress, wijzer door informatie op maat 

Betrouwbare informatie over stress, geschikt voor jouw situatie