Zwanger

Tijdens een zwangerschap gebeurt er veel met je. Je lichaam en emoties veranderen en je wordt je , zeker als je voor de eerste keer zwanger bent, bewust van nieuwe verantwoordelijkheden.

Stress tijdens de zwangerschap komt dan ook eigenlijk best veel voor. Misschien had je ook al eerder last van stress (door bijvoorbeeld stress op het werk of stress door perfectionisme) en is het tijdens de zwangerschap toegenomen. Het is allemaal normaal, maar teveel stress is niet goed voor jou (lees ook: chronische stress) en voor jouw baby. Het is dus belangrijk om stress te verlagen.

Door onderstaande informatie krijg je meer inzicht in wat stress tijdens de zwangerschap veroorzaakt, wat de gevolgen zijn en hoe je met deze stress om kunt gaan.

  • Oorzaken stress tijdens zwangerschap
  • Gevolgen van stress voor moeder en baby
  • Tips bij stress tijdens zwangerschap
zwanger stress zwangerschap

Oorzaken van stress tijdens zwangerschap

Stress tijdens de zwangerschap kan allerlei oorzaken hebben. Het ligt er maar net aan wat jij belangrijk vindt en waar jij je zorgen over maakt. Hieronder staan de belangrijkste oorzaken van stress tijdens de zwangerschap. Niet alles zal op jou van toepassing zijn, maar er zullen zeker een aantal oorzaken zijn die jij herkent.

  • Hormonen

Als je zwanger bent dan verandert jouw hormoonhuishouding. Daar kun je weinig aan doen. Je kunt hierdoor sneller geïrriteerd raken en ook is bekend dat je sneller emotioneel kunt worden. Je bent door deze veranderingen dus gewoon wat gevoeliger en prikkels komen sneller en harder binnen.

  • Sneller vermoeid en fysieke ongemakken

Als je zwanger bent dan is je lichaam extra hard aan het werk. Dat zul je misschien wel merken. Je bent sneller vermoeid en je kan minder aan. Ook kun je last krijgen van allerlei fysieke ongemakken, denk hierbij aan bijvoorbeeld misselijkheid, gezwollen enkels en harde buiken. Als je dan ook nog ‘gewoon’ moet werken en er in het huishouden ook nog van alles moet gebeuren, dan kun je stress krijgen. Logisch toch?

  • Zorgen over je capaciteiten als ouder

Zeker als je voor de eerste keer zwanger bent dan kun je onzeker zijn over jouw capaciteiten als ouder. Je draagt straks de verantwoordelijkheid voor een nieuw leven en wilt zo’n goed mogelijke ouder zijn. Maar kun je dat wel? Weet je wel hoe dat moet? Iedere ouder zal op enig moment die twijfels hebben. Het is heel normaal. Ouders die al een kind hebben, kunnen zich de vraag stellen of het wel gaat lukken om twee kinderen op te voeden.

  • Zorgen over de gezondheid van de baby

Veel ouders maken zich zorgen over de ontwikkeling van hun baby. Komt het kind wel gezond ter wereld en wordt het niet te vroeg geboren? Ook de angst voor een miskraam is iets waar je echt angstig voor kunt zijn als je zwanger bent. Sommige ouders zijn bang dat zij zelf de gezondheid van de baby schaden. Bijvoorbeeld door het eten van rauwmelkse kazen, blijven roken en alcohol drinken (niet doen!) of ziek te worden in de periode dat belangrijke organen van de baby worden gevormd.

  • De geboorte

Een geboorte laat zich moeilijk plannen. Misschien ben je bang dat het niet zal verlopen zoals jij wilt. Is jouw verloskundige wel beschikbaar of is er wel ruimte in het ziekenhuis waar jij wilt bevallen? Ook de angst voor de pijn kan als je zwanger bent voor veel stress zorgen. Zeker als een eerdere bevalling zeer pijnlijk was, zal het vooruitzicht van een bevalling je angstig kunnen maken.

  • Het werk

Afhankelijk van het werk dat je doet, kan het door blijven werken tijdens de zwangerschap (veel) zwaarder zijn dan je gewend bent. Zeker als je fysiek zwaar werk doet (bijvoorbeeld horeca, verzorging) of stressvol werk hebt. Ook zul je misschien al nadenken hoe je kan blijven werken na de bevalling. Wil je misschien minder gaan werken? En hoe ga je ervoor zorgen dat de kinderen op tijd worden gebracht en opgehaald bij de crèche?

  • Gewichtstoename

Veel vrouwen komen tijdens de zwangerschap gewicht aan. Zeker als je altijd al op je gewicht hebt moeten letten, of veel moeite hebt gedaan om een bepaald gewicht te bereiken, dan kan dat frustrerend zijn. Als je dan ook nog wordt overspoeld door bekende personen die op social media enthousiast laten zien dat ze na twee weken weer een maatje 36 hebben, dan kun je daar stress van krijgen. Je voelt je niet meer aantrekkelijk en ziet op tegen het weer op gewicht komen.

  • Druk van anderen

Misschien heb je superlieve en slimme (schoon)ouders en willen zij jou graag helpen vanuit hun ervaring als ouders. Toch zul jij je eigen ideeën hebben over hoe je je kind wilt opvoeden en wat je wel of niet wilt doen tijdens de zwangerschap. Het ‘goedbedoelde’ advies over : borstvoeding / vaccinaties / opvang / wel of niet op eigen kamertje slapen etc. kan dan echt voor veel stress zorgen. Zeker als de (schoon)ouders, in het belang van het kind, heel sturend zijn en jij het moeilijk vindt om voor jezelf op te komen.

Je kunt dus door een combinatie van oorzaken veel stress ervaren tijdens je zwangerschap. Hieronder wordt beschreven wat de gevolgen van stress zijn voor jou en je baby.

Gevolgen van stress voor moeder en baby

We maken bij gevolgen van stress tijdens de zwangerschap onderscheid in de gevolgen voor de moeder en die voor de baby.

Gevolgen stress voor de baby

Kortdurende stress lijkt niet schadelijk te zijn voor de ongeboren baby, maar de stress moet niet te lang duren. Er zijn een aantal studies die laten zien dat ernstige langdurige stress kan leiden tot een;

  • lager geboortegewicht;
  • grotere kans op ADHD;
  • prematuur kind.

Maak je nu niet gelijk zorgen. Je moet hierbij denken aan moeders die als zij zwanger zijn zeer hard werken of zeer zware stress hebben en dat dus gedurende langere tijd.

Gevolgen stress voor de moeder

De klachten of symptomen van stress tijdens de zwangerschap zijn dezelfde als de ‘gewone’ stressklachten. Wel kunnen er als je zwanger bent extra klachten ontstaan als gevolg van stress.

  • harde buiken
  • hoge bloeddruk

Harde buiken

Harde buiken komen voor vanaf de 24e week, en worden ook wel oefenweeën genoemd. Ze zijn oncomfortabel en geven een naar gevoel. In principe zijn ze onschuldig, maar sommige vrouwen krijgen ze van stress. Bijvoorbeeld door een drukke baan met veel verantwoordelijkheid.

Het is belangrijk om bij harde buiken contact op te nemen met de verloskundige. De verloskundige zal extra vragen stellen om na te gaan over er misschien iets anders aan de hand is. Soms zal het nodig zijn om minder te gaan werken of eerder met verlof te gaan. Het kan erg stressvol zijn om eerder te stoppen, om te vertellen op je werk dat je niet verder kan. Maar bedenk: de baby is helemaal afhankelijk van jou. En als het om de gezondheid van de baby gaat, moet je gewoon luisteren naar de verloskundige.

Hoge bloeddruk

Je kunt sowieso al een hoge bloeddruk krijgen als je stress hebt, maar dit is zeker het geval bij een zwangerschap. Een hoge bloeddruk is ongezond, omdat het onder andere een risicofactor is voor hart- en vaatziekten.

Ook krijgt de baby minder voedingstoffen en zuurstof via de placenta bij hoge bloeddruk. De verloskundige zal je daarom goed in de gaten houden en misschien doorverwijzen.

Tips bij stress tijdens zwangerschap

Bij ernstige stress tijdens de zwangerschap, neem dan altijd even contact op met je huisarts en/of verloskundige. Onderstaande tips helpen je om de stress te verminderen en dus ook meer te genieten van de zwangerschap.

  • Maak je niet te druk

Je hebt net gelezen dat stress voor jou en je baby niet gezond is. Maar toch is de belangrijkste tip; maak je niet te druk. Het is normaal als je tijdens de zwangerschap wat stress ervaart. Er komt veel op je af en het lichaam verandert. Het ligt dus niet aan jou dat je stress hebt. Probeer ook niet teveel op fora te lezen wat er allemaal mis kan gaan tijdens of na de zwangerschap. Het heeft geen zin om te gaan piekeren en je druk te maken over dingen die misschien helemaal niet gaan plaatsvinden. Vertrouw op je lichaam en op je jezelf. Ook als toekomstig moeder!

  • Bereid je goed voor, doe niet alles op het laatste moment

Het laatste wat je wilt is een maand voor de geplande geboorte nog een kinderkamer te hoeven schilderen of het bedje te moeten bestellen. Zeker in deze fase waarin je toch al gevoeliger bent, wil je het gevoel hebben dat je het onder controle hebt. Probeer ook je partner hiervan te overtuigen. Hij zal dit belang wellicht minder voelen. In de laatste maanden wil je je lekker kunnen overgeven aan nesteldrang. Bijna iedere zwangere vrouw heeft wel eigenaardigheden die bij nesteldrang horen en weet hoe rustgevend dit kan zijn.

  • Praat erover

Als je zorgen hebt over de gezondheid van je kind, of je eigen gezondheid. Praat erover. Bijvoorbeeld met je verloskundige, je partner of met een vriendin. Misschien ken je iemand die ook zwanger is. Vraag dan hoe zij het beleefd. Vaak zul je worden gerustgesteld én praten lucht op!

  • Probeer actief stress te verlagen

Op deze site staan veel tips die je echt goed kunnen helpen om stress te verminderen. Lees deze tips en ga met ze aan de slag. Je kunt bijvoorbeeld denken aan ademhalings- of ontspanningsoefeningen

  • Informeer jezelf (en je partner)

Ben je bang voor pijn tijdens de zwangerschap? Of heb je twijfels of je wel alles weet wat je moet weten als toekomstig moeder? Het helpt als je je goed informeert. Je voelt je zekerder en bent minder bezorgd als je weet wat je kan verwachten. Een goede site hiervoor is zwangerschapsloket.nl, waar je no-nonsense informatie vindt over zwangerschap, je baby en het moederschap. Probeer ook je partner zich te laten informeren. Jij hoeft dan niet alles uit te leggen en dat scheelt onbegrip en stress.

  • Maak goede afspraken met je partner, werk en raadgevers

Verminder je onzekerheid door goede afspraken te maken met de werkgever, partner en eventuele raadgevers. Bijvoorbeeld; speel open kaart met je werkgever. Geef aan dat je twijfelt of je na de zwangerschap nog wel die volledige werkweek wilt. En dat je daar de komende maanden over gaat nadenken. Wellicht kun je ook al vragen wat de mogelijkheden zijn. Of misschien weet je al hoeveel uur je wilt gaan werken en kan je de werkgever inlichten. Jouw werkgever zal het op prijs stellen dat hij in een vroegtijdig stadium wordt geïnformeerd.

Ook met je partner kun je al afspraken maken. Hoe ga je de taken verdelen in het huishouden, wie haalt en brengt de kinderen naar de opvang etc. Ook met enige tact kunnen raadgevers op afstand worden gezet. Geef aan dat je dingen ook zelf wilt ontdekken en dat je bang bent dat je teveel wordt gestuurd. Je kunt ook vriendelijk zeggen dat advies mag, maar dat jij uiteindelijk de beslissing maakt.

  • Verwen jezelf

Maak jezelf belangrijk. Ga leuke dingen doen. Geniet en verlaag zo je stresslevel. Neem een massage of ga lekker wat drinken met een vriendin. Ook helpt het als je gaat bewegen. Je kunt denken aan een korte wandeling of zwemmen.

Meest gelezen

Vraag de dr.

Nieuwsbrief

informatie stress betrouwbaar

Weg met stress, wijzer door informatie op maat 

Betrouwbare informatie over stress, geschikt voor jouw situatie