Stress door gezin & jonge kinderen

Uit onderzoek blijkt dat 30-ers en 40-ers met kinderen veel stress ervaren en daarom ook meer risico lopen op een burn-out. En dat is ook niet zo gek, want kinderen vragen veel energie en kosten veel tijd. Deze tijd zou je anders kunnen gebruiken om op te laden en te ontspannen. Nu ben je bezig met opruimen, opvoeden en proberen te kinderen te laten luisteren.

Ook ervaren ouders stress als het niet goed gaat met hun kind op sociaal, psychisch of lichamelijk gebied. Denk aan een kind dat wat pittiger is, een gepest kind, een ziek kind of een kind met leerproblemen. Dit kan ook een effect hebben op de relatie met je partner. In dit artikel lees je wat de oorzaken zijn van stress bij ouders en wat je kunt doen om deze stress te verminderen.

We geven informatie over:

  • Stress door toename taken / werkdruk in huis
  • Stress in gezin doorslaaptekort
  • Gevoel van onmacht
  • Perfectionisme van de ouder
stress gezin kinderen gezinsleven ouderschap jong gezin

Stress door toename taken / werkdruk in huis

Per dag zijn ouders veel tijd kwijt aan verzorging van de kinderen. Hoe jonger, hoe meer tijd ouders besteden aan de kinderen. Vooral het spitsuur in de ochtend en in de avond zijn berucht. In de ochtend is er weinig tijd om aan te kleden en te eten voor opvang / school / werk. In de avond haasten ouders zich weer naar huis om te koken en de kinderen op tijd te laten slapen. Na het opruimen is het om half 9 / 9 uur pas echt rustig in huis en kunnen de ouders ontspannen. Eigenlijk neemt de vrije tijd dus fors af als je kinderen hebt.

Valt het wel mee? Kijk eens naar onderstaand lijstje. Allemaal extra taken waarvan je moet bijkomen en voor moet opladen.:

Regelzaken en onderweg

  • spitsuur ochtend en avond: eten, koken, aankleden, haren kammen, broodtrommeltjes vullen, goede schoolspullen mee, gym- en zwemspullen
  • dingen regelen: opvang, oppas, school, geldzaken, inschrijven sport, vervolgopleiding, cadeaus,
  • brengen en halen school en opvang, sport, clubjes en speelafspraken
  • whatsappgroepjes: klas, sport, verjaardagen
  • thuisblijven bij ziekte kind

Verzorging en opvoeding

  • leuke dingen doen: spelen, uitjes, verjaardagen en feestdagen vieren
  • baby: voeden en laten slapen. Bij huilbaby: rondlopen, rondrijden, etc.
  • verzorging
  • opvoeding

Praktisch

  • schoonmaken: wassen, koken, strijken, opruimen
  • aankoop kleding, schoenen, meubels, fietsen, speelgoed

Over het algemeen hebben beide ouders wel in enige mate last van stress, maar is het niet zo dat beide ouders er evenveel last van hebben. De meeste stress is vaak te vinden bij de ouder die het meeste doet. Uit onderzoek van het CBS blijkt dat dit nog steeds vaak de moeder is. De moeder neemt het grootste deel van de zorg voor de kinderen en huishouding voor haar rekening neemt. Vaak gaat de moeder ook minder werken. Deze rolpatronen blijken lastig te doorbreken.

In hoeverre jij stress ervaart, heeft te maken met jouw persoonlijkheid (lees hiervoor: stress door persoonlijkheid) en hoe je met stress omgaat. Lees hier specifieke tips over beter met stress omgaan.

Ook is het mogelijk veel stress te verminderen door slim met je tijd om te gaan. Hieronder staan tips die je kunnen helpen bij het beter ‘managen’ van het gezin. Niet alles zal voor jou werken, maar probeer eens een aantal tips en kijk wat het effect is.

Tips voor rust tijdens de spitsuren

Voorbereiding

  • tafel ’s avonds dekken
  • van tevoren brood smeren en broodbakjes in koelkast bewaren (dit werkt alleen bij makkelijke eters!)
  • familiekalender met dagen van schoolzwemmen / gym / sporten / BSO aangegeven
  • voor de hele week boodschappen doen, schema maken voor avondeten
  • ’s avonds kleren kinderen klaarleggen, gymtassen en zwemtassen vullen en bij de deur leggen
  • met partner komende week doorspreken: wie is laat thuis, wie moet extra vroeg starten, andere bijzonderheden (kinderfeestjes, dingen van school)

Vaste taakverdeling (wie doet wat) en vaste plekken

  • vaste verdeling van de taken voor de ouders: wie smeert brood, wie kamt haren en poetst tanden, wie trekt kleren, schoenen en jassen aan, wie brengt naar school
  • spreek met elkaar een vaste plek af voor jassen, schoenen en gymtas (en kinderen moeten bij thuiskomst daar alles neerleggen)
  • kinderen vanaf 6 jaar kunnen zelf brood smeren en in hun rugtas stoppen

Organisatie

  • elke dag bij thuiskomst tassen leegmaken en zwemspullen te drogen hangen (leer dit je kinderen aan)
  • kwartier eerder opstaan: minder haast, minder stress, blijere kinderen en blije ouders

Opvoeding

  • Regels bespreken met partner: wel of niet tv kijken ’s ochtends? Wat kunnen de kinderen al zelf doen? Ontbijten aan eettafel of mag dat ook op de bank? Moeten de kinderen hun ontbijtspullen zelf opruimen? Welke activiteit mag na het ontbijten gedaan worden totdat het tijd is om naar school te gaan: met lego spelen, kleuren, tv kijken?
  • Regels handhaven: beloningssysteem bij regels volgen en/of ‘straf’ bij regels niet volgen? Wat doen de ouders als kinderen regels niet volgen?

Stress in gezin door slaaptekort

Dat pasgeboren baby’s meerdere keren per nacht wakker worden, is normaal. Vooral lichte baby’s worden vaak wakker. Rond de 6 maanden slapen de meeste baby’s 6 tot 7 uur achterelkaar. Maar wat niet alle nieuwe ouders van tevoren weten: sommige baby’s blijven wakker worden. Dat is normaal, maar kan zeer vermoeiend zijn voor de ouders.

Sommige kinderen slapen niet door totdat ze 2 of 3 jaar oud zijn. Het slaaptekort kan tot stress leiden, vooral voor wie ’s ochtends vroeg op het werk moet zijn. Het steeds wakker zijn, is een probleem. Uit onderzoek blijkt dat mensen die steeds wakker gemaakt worden, zich de dag erna slechter voelen. Ze voelen zich nog slechter dan de mensen die kort slapen. Het lukt namelijk niet om in de diepe slaap te komen, en dat is een belangrijk onderdeel van slaap. Uiteindelijk slapen alle kinderen door, dus wanhoop niet.

Hieronder lees je tips om kinderen goed te laten slapen en door te laten slapen.

Rust en regelmaat

Door rust en regelmaat aan te bieden gedurende de dag, is je kind rustiger bij het gaan slapen. Je bent dan zelf ook een stuk rustiger en kalme ouders hebben een kalmerend effect op de kinderen. Bied je kind geen speelgoed met hard geluid aan voor het slapen gaan. Ook drukke spelletjes en stoeien zijn geen goed idee net voor het slapengaan.

Door een vast ritueel (kort, geen uitgebreide rituelen) bij het slapengaan weet je kind wat er gaat gebeuren. Er zijn dan geen verrassingen waardoor je kind weer wakkerder wordt. Bij een slechte slaper is het beter om zo min mogelijk te gaan logeren.

Op tijd naar bed

Een veel gemaakte fout is te laat naar bed brengen. Dit is vooral zo bij baby’s. Breng je baby bij de 1e gaap naar bed. Wacht je te lang, dan raken ze oververmoeid en overprikkeld. Dan lukt slapen niet meer. Ook oudere kinderen worden vaak erg druk als het te laat wordt. Slaapt je peuter tussen de middag nog? Het is tijd om met het middagslaapje te stoppen wanneer je peuter ’s avonds pas rond 9 uur in slaap valt.

Bed en slaapkamer

Goed verduisterende gordijnen zorgen ervoor dat baby’s en oudere kinderen niet wakker worden van straatverlichting of de ochtendzon.

Sommige baby’s slapen niet goed alleen, maar wel goed bij de ouders in bed (maar wees je bewust van de risico’s en volg aanwijzingen goed op, zie het artikel over veilig slapen door La Leche League). Wij willen graag nog het volgende benadrukken: geen dekbed gebruiken (wel: ouders met een dik vest en een deken tot navelhoogte), de baby mag geen mutsje op, de ouders mogen geen medicatie of alcohol gebruiken wanneer de baby in bed slaapt, en ernstig vermoeide of zieke ouders moeten in een ander bed slapen die nacht.

Inbakeren mag je tot een bepaalde leeftijd doen (zie inbakeren.nl voor tips) en kan goed werken bij baby’s die zichzelf wakker maken door zwaaiende handjes.

Bij kinderen die bang zijn in het donker werkt een nachtlampje goed. Er zijn nachtlampjes die koud blijven, aangaan bij geluid of wanneer je ze aanraakt.

Gevoel van onmacht

Wanneer je kinderen ouder worden, kan je te maken krijgen met andere problemen. Naast de ‘gewone’ stress die je als ouder hebt rondom opvoeding en verzorging, kunnen problemen met je oudere kinderen voor veel extra stress zorgen. Het gaat dan vooral om onmacht. Bijvoorbeeld wanneer de kinderen:

  • (chronisch) ziek zijn
  • een stoornis in het autistische spectrum hebben
  • problemen hebben op school door laag IQ, hoog IQ of gedragsproblemen
  • slecht eten of slecht slapen
  • pesten of gepest worden
  • ADD of ADHD hebben
  • psychische problemen hebben (depressie)
  • erg driftig zijn of slecht luisteren
  • ernstige gedragsproblematiek hebben als tiener (verslaafd, verkeerde vrienden, roekeloos gedrag, gevaar voor zichzelf)

De stress bij bovenstaande problemen ontstaat doordat je het gevoel hebt, dat je niet veel voor je kind kan doen. Daarbij komt het verdriet, omdat je je kind ziet lijden. Ook kun je je schuldig voelen, omdat de andere kinderen minder aandacht krijgen.

Waar kan je naartoe voor hulp ?

Ouders die anoniem willen praten/chatten over opvoedingsproblemen kunnen terecht bij MIND Korrelatie.

Als het nodig is kan via de huisarts, het consultatiebureau of via de school extra hulp voor je kind worden ingeroepen. In sommige gemeenten kan een pedagoog aan huis komen om advies te geven. Of kan je voor advies bij de jeugdverpleegkundige terecht. Bezoek daarvoor de website van Jeugd en Gezin in jouw gemeente. In de meeste gemeenten zijn er via het centrum Jeugd en Gezin ook praatgroepen voor ouders over verschillende onderwerpen (druggebruik, scheiding).

De huisarts kan bij grote problemen doorverwijzen naar de GGZ (geestelijke gezondheidszorg).

Perfectionisme van de ouders

Wanneer je voor een 10 gaat en minder niet goed genoeg is, kost dit jou niet alleen veel tijd. Je hebt ook veel stress van je perfectionisme, want je voelt je pas goed wanneer het helemaal foutloos is. Echt veel tijd om uit te rusten heb je niet als perfectionist. Je hebt die inwendige dwang om alleen maar perfecte resultaten af te leveren. Perfectionisme is dan ook een van de grootste oorzaken van stress.

Perfectionisme komt veel vaker door dan je denkt! Het komt ook in allerlei vormen en maten voor. Het gaat echt niet alleen om perfect gestylde hippe ouders met dito kinderen. Ook onder allerlei andere type ouders (platteland, stad, ‘gewoon’ , alternatief, antroposofisch) komt perfectionisme voor. Veel mensen herkennen hun eigen perfectionisme niet en zien zichzelf ook niet zo.

Veel perfectionisten hebben 1 of meerdere gebieden waarbij ze perfectionistisch zijn. Je denkt bij perfectionisme misschien al snel aan mannen of vrouwen die erg met de nieuwste mode bezig zijn of een Pinterest-waardig interieur hebben. Maar er zijn ook perfectionisten die meer bezig zijn met voeding (biologisch, als een topkok koken), organiseren (gereedschap, kledingkasten)  en schoonmaken (auto’s, huis etc.).

Geef perfectionisme niet door

Misschien ben je toch perfectionistischer dan je dacht? Perfectionisme zorgt niet alleen voor veel stress bij jezelf en je gezin, maar wordt ook doorgegeven aan je kinderen. Grote kans dat dit bij hen later voor problemen leidt. Zij ervaren meer stress nu én later, omdat zij van jongs af aan leren dat een 7 niet goed genoeg is en dat alleen een 10 goed genoeg is. Niet-perfectionisten leveren prima werk, zijn sneller klaar, hebben meer tijd over voor leuke dingen en uitrusten en hebben minder stress! Alle reden dus om te gaan werken aan jouw perfectionisme. Op onze pagina over perfectionisme leggen we uit hoe perfectionisme stress veroorzaakt, en hoe je er vanaf komt.

Meest gelezen

Vraag de dr.

Nieuwsbrief

informatie stress betrouwbaar

Weg met stress, wijzer door informatie op maat 

Betrouwbare informatie over stress, geschikt voor jouw situatie